Verdiepende activiteit: Transitie-eilanden
Casusvoorbeeld bij het document:
Ali is een 17-jarige jongen uit Palestina. Tijdens eerdere gesprekken vertelde hij dat hij rouwde omtrent het verlies van zijn grootvader en moeilijkheden had om hier in België een leven te starten. Hij schaamde zich naar zijn vader en grootvader toe. Zij hadden scholing altijd hoog in het vaandel gedragen en Ali hoopte dit in België verder te kunnen zetten. Hij voelde zichzelf een nietsnut en zat gevangen in schuld- en faalgevoelens, negatieve identiteitsconclusies en wanhoop. Ali had zijn taallessen noodgedwongen stop moeten zetten om voor zijn zieke zus te zorgen. Hij zat als het ware gevangen in dit probleemverhaal en kon vanuit dit perspectief enkel zichzelf de schuld geven.
Tijdens de gesprekken werd de focus gelegd op alternatieve verhalen die verteld konden worden over zijn grootvader, waardoor er ruimte ontstond om andere betekenissen te verlenen aan dit ingrijpende verlies. Ali kon omschrijven hoe hij altijd naar zijn grootvader had opgekeken en hoe hij voelde dat zijn grootvader trots was op zijn resultaten in school. Hij vertelde hoe ze dezelfde voornaam hadden en wat de betekenis achter hun naam was. Hij gaf ook aan hoe de tijd stil kon staan wanneer hij naar de vele verhalen van zijn grootvader luisterde. Ali wist dat zijn broer nog een horloge had van zijn grootvader, dat voor hem heel veel betekende en hun band symboliseerde.
Deze alternatieve verhalen, namelijk dat er altijd in hem geloof werd en dat zijn grootvader zei: “Als je maar goed je best doet, dan kan je alles aan”, veranderde Ali’s identiteitsconclusies en betekenisverlening. Hij voelde zich minder falen omtrent het stopzetten van zijn studies en taallessen, hij wist immers dat hij dit op een later tijdstip weer zou kunnen starten. Ali had meer hoop naar de toekomst toe en hij kwam met het idee om het horloge van zijn grootvader te laten overkomen uit Palestina, als houvast.
De uitdaging ligt in het luisteren naar wat uitingen van emotionele pijn, zoals kwaadheid, gemis, verdriet en schuld, ons impliciet zeggen over de wensen en waarden die zijn geraakt door de rouwervaring en over wat iemand dierbaar is.